Hoe kies je het beste gezond broodbeleg?

Ik heb meer dan 200 diëtisten gestalkt en contact gehad met meer dan 60... Ik moest en zou weten wat ze voor broodbeleg aanraden op basis van de meest recente wetenschap. Ik zal beginnen met wat ze niet aanraden:

De afraders

Ik schrok hier het meeste van: bewerkt rood vlees (zoals salami en ham) is een klasse 1 carcinogeen. Het staat in dezelfde gevarenklasse als roken. Het is dus bewezen kankerverwekkend. Auch.

Als ergens 'vegan' of 'vega' op staat, is het niet meteen goed. Integendeel: als dat er specifiek op staat, is het vaak juist een aanwijzing dat het een ultrabewerkt product is. Brood- of crackersalades, zoals die van Johma, zitten vol ‘lege calorieën’: allerlei oliën, toegevoegd suiker en zout. Het is een soort mayonaise met een smaakje. Je blijft er maar van eten… Precies wat je niet wilt.

Het advies van de Schijf van Vijf is voor kaas van 40 gram naar 20 gram per dag gegaan. Ik denk dat dit wel genoeg zegt. Niet meer kaas eten, maar minder. Veel verzadigd vet, zout en 0,0 vezels. Chocopasta en hagelslag worden (natuurlijk) niet aangeraden als gezond broodbeleg. Maar weet je wat ik persoonlijk het voordeel vind van chocopasta en hagelslag? Iedereen weet dat het ongezond is; ze doen niet alsof ze gezond zijn! Dit is al heel wat. Je moet juist oppassen voor de dingen die doen alsof ze gezond zijn, maar het niet zijn. Bijvoorbeeld smeerkaas waar ze heel stoer het eiwitpercentage opzetten, maar waar eigenlijk suiker aan is toegevoegd. Kijk altijd goed naar de ingrediënten; bijna altijd is smeerkaas niet gezond.

Wat raden ze wél aan?

De Schijf van Vijf zegt: meer noten, zaden, peulvruchten, groente, fruit en volkoren granen!

• Fruit: Er zijn bepaalde fruitspreads die bestaan uit puur gemalen fruit, wat goed is. Maaaaar, de meeste fruitspreads hebben suiker toegevoegd. Je moet goed de ingrediënten lezen om te kijken wat erin zit. Als je bij de voedingswaarden suiker ziet staan, is dat logisch: in fruit zitten van nature suikers. Dit zijn geen toegevoegde suikers. Kijk dus bij de ingrediëntenlijst specifiek naar toegevoegde suikers!

• Volkoren granen: Dit is je volkoren boterham of de volkoren cracker die je eet. Zover ik weet, is er geen broodbeleg met volkoren granen. Laat het me weten als je het vindt! :)

• Groente: Je hebt sinds kort smeerbare groentespreads bij supermarkten zoals de Albert Heijn liggen. In vergelijking met het vorige aanbod is zoiets echt een verbetering! Echter zit er vaak nog een beetje suiker, zout en extra calorieën (zoals zonnebloemolie) aan toegevoegd. Ze doen dit deels voor de houdbaarheid (anders zou de prijs erg hoog worden) en voor de smaak (anders kopen mensen het minder snel). Er is eigenlijk bijna geen groentespread te vinden die 100% uit groente bestaat.

• Peulvruchten: Broodbeleg met peulvruchten (bijvoorbeeld hummus) heeft een beetje hetzelfde probleem als de groentespreads: vaak zitten er net iets te veel plantaardige oliën in, wat eigenlijk vooral lege calorieën zijn. Daarnaast bevatten ze vaak te veel zout en andere opvulmiddelen. Ik maak meestal zelf spreads met peulvruchten op een zondag, maar dit is wel echt een gedoe. PS: wist je trouwens dat pinda's eigenlijk ook een peulvrucht zijn? Dus 100% pindakaas is 100% peulvruchten!

• Noten en zaden: Het klonk tot nu toe allemaal een beetje deprimerend. En om eerlijk te zijn: als je écht kijkt naar het broodbeleg in de supermarkt, is dat het ook. Maar er is hoop! Met de feedback van het panel van 60 diëtisten zijn wij gaan uitzoeken wat nu echt gezond broodbeleg is. Al die 100% amandel- en hazelnootpasta's zijn leuk, maar de meest recente wetenschap benadrukt vooral het belang van variatie. Daarom maken wij pasta's (zoals pindakaas), maar dan met 8 verschillende noten en zaden per pot. Geen verdere toevoegingen, 100% noten en zaden. We stoppen er ook dingen in die je minder vaak eet, zoals lijnzaad, pompoenpitten, pijnboompitten of macadamianoten. Het is extreem gezond om dit soort producten te eten. Maar wanneer was nou de laatste keer dat je een handje pompoenpitten nam? Het is ons doel om broodbeleg echt gezond te maken, zonder concessies op smaak.

Als laatste tip...

Kijk naar de ingrediënten. Staar je niet blind op de voedingswaarden, want daar wordt vaak creatief mee omgegaan. Het slechte nieuws is dat er in de supermarkt niet veel goeds ligt. Het goede nieuws is dat er echt steeds meer partijen zijn die moeite doen om écht gezonde dingen op de markt te brengen!